Necessary Looking

Launched on Nov 29 2006, now 2,500+ posts...This bilingual blog - 'आन्याची फाटकी पासोडी' in Marathi- is largely a celebration of visual and/or comic ...तुकाराम: "ढेकणासी बाज गड,उतरचढ केवढी"...George Santayana: " Everything in nature is lyrical in its ideal essence, tragic in its fate, and comic in its existence"... श्रीमंत बाळासाहेब पंतप्रतिनिधी : "बहुश्रुतता असल्याशिवाय सुसंस्कृतता नाही"

मेघदूत: "नीचैर्गच्छत्युपरि च दशा चक्रनेमिक्रमेण"

समर्थ शिष्या अक्का : "स्वामीच्या कृपाप्रसादे हे सर्व नश्वर आहे असे समजले. पण या नश्वरात तमाशा बहुत आहे."

G C Lichtenberg: “It is as if our languages were confounded: when we want a thought, they bring us a word; when we ask for a word, they give us a dash; and when we expect a dash, there comes a piece of bawdy.”

C. P. Cavafy: "I’d rather look at things than speak about them."

Martin Amis: “Gogol is funny, Tolstoy in his merciless clarity is funny, and Dostoyevsky, funnily enough, is very funny indeed; moreover, the final generation of Russian literature, before it was destroyed by Lenin and Stalin, remained emphatically comic — Bunin, Bely, Bulgakov, Zamyatin. The novel is comic because life is comic (until the inevitable tragedy of the fifth act);...”

सदानंद रेगे: "... पण तुकारामाची गाथा ज्या धुंदीनं आजपर्यंत वाचली जात होती ती धुंदी माझ्याकडे नाहीय. ती मला येऊच शकत नाही याचं कारण स्वभावतःच मी नास्तिक आहे."

".. त्यामुळं आपण त्या दारिद्र्याच्या अनुभवापलीकडे जाऊच शकत नाही. तुम्ही जर अलीकडची सगळी पुस्तके पाहिलीत...तर त्यांच्यामध्ये त्याच्याखेरीज दुसरं काही नाहीच आहे. म्हणजे माणसांच्या नात्यानात्यांतील जी सूक्ष्मता आहे ती क्वचित चितारलेली तुम्हाला दिसेल. कारण हा जो अनुभव आहे... आपले जे अनुभव आहेत ते ढोबळ प्रकारचे आहेत....."

Kenneth Goldsmith: "In 1969 the conceptual artist Douglas Huebler wrote, “The world is full of objects, more or less interesting; I do not wish to add any more.”1 I’ve come to embrace Huebler’s ideas, though it might be retooled as “The world is full of texts, more or less interesting; I do not wish to add any more.” It seems an appropriate response to a new condition in writing today: faced with an unprecedented amount of available text, the problem is not needing to write more of it; instead, we must learn to negotiate the vast quantity that exists. How I make my way through this thicket of information—how I manage it, how I parse it, how I organize and distribute it—is what distinguishes my writing from yours."

Tom Wolfe: "The first line of the doctors’ Hippocratic oath is ‘First, do no harm.’ And I think for the writers it would be: ‘First, entertain.’"

विलास सारंग: "… इ. स. 1000 नंतर ज्या प्रकारची संस्कृती रुढ झाली , त्यामध्ये साधारणत्व व विश्वात्मकता हे गुण प्राय: लुप्त झाले...आपली संस्कृती अकाली विश्वात्मक साधारणतेला मुकली आहे."

Monday, October 27, 2025

भासाची प्रतिमा : द ग गोडसे, आनंद साधले , दीनानाथ दलाल ...Bhasa's Pratimanatakam

वि स खांडेकर, ३१ डिसेंबर १९६९, जयवंत दळवी यांना दिलेल्या मुलाखतीत : "... हार्डीच्या कादंबऱ्या क्रमानं वाचून बघ , माणूस हे नियतीच्या हातातलं खेळणं आहे , हे सूत्र पुनःपुन्हा येत राहतं ; आणि आपल्याला ढोबळपणे तोच तोच अनुभव मिळतो आहे, असं वाटत राहतं . प्रत्येक लेखकाच्या अशा काही मर्यादा असतात."

भासांच्या महानतेची (कदाचित आणखी एक) ओळख करून घेण्यासाठी गोडसेंचा लेख जरूर वाचा...

'नांगी असलेले फुलपाखरू', १९८९

आनंद साधले दीपावली अंकाच्या मार्च १९६२ मधील लेखात म्हणतात

दोघांच्या साहित्याच्या कॉपीराईट होल्डर्सचे आभार....

कलाकार : दीनानाथ दलाल, दलाल आर्ट स्टुडिओ

सौजन्य आणि आभार :

महाराष्ट्र राज्य मराठी विकास संस्था, चित्रकार दीनानाथ दलाल मेमोरियल समिती, दलाल परिवार

Friday, October 24, 2025

मर्ढेकरांची कविता: शिशिरागम: उत्तरवारा म्हणाला ...Fallen leaves aren’t waste—they’re a valuable resource and a reminder of mortality.

मर्ढेकरांची कविता हे पुस्तक मी १९७० च्या दशकात विकत घेतल्यापासून मला श्री बा रानडे यांचे 'शिशिरागम' ला लिहलेले प्रास्ताविक विलक्षण आवडत आले आहे ... माझ्याकडच्या आवृत्तीत ते असे दिसते :

आमच्या सोसयटीत जीर्ण झालेली पाने खूप पडत असतात आणि ती लंब्या झाडूने साफ करत असल्याचा आवाज अगदी कानात बसला आहे...

परवा (ऑक्टोबर १६ २०२५) WSJ मध्ये एक लेख वाचला 'This Fall, Let’s Stop Fighting the War on Leaves' लेखक Alexander Nazaryan. अमेरिकेतील पडलेल्या पानांची जी स्वच्छता केली जाती त्या बद्दल तो लेख आहे.

"Every autumn, as leaves turn from green to auburn and float to the ground, we turn into a nation of outdoor undertakers. There will be raking, and pile-making, and paper sacks stuffed with leaves, arrayed along curbs like defensive bulwarks. Lawn care crews (derisively known by serious gardeners as “mow, blow and go” for the mostly perfunctory services they perform) will descend on suburban streets, and leaf blowers will roar from coast to coast... America’s war on leaves made no sense to me then, and it makes no sense to me now. The National Wildlife Federation calculates that we throw away 35 million tons of yard waste a year, which is apparently enough to fill the Empire State Building 135 times. And it isn’t waste at all, but rather, an “incredibly valuable habitat for wildlife and nutrients for plants.”

"Fallen leaves aren’t waste—they’re a valuable resource and a reminder of mortality....

“Touch grass” has become a common refrain in the digital age, a reminder to the terminally online to go outside and experience the real world, if only briefly. Whatever else leaves are, they are real. As they change color, wither and flame out, they remind us of the beauty of life, and of life’s impermanence.

A drop of existential awareness may even make us a more humane society. After all, we too are leaves, facing inevitable autumn. Do you really want to spend your time on Earth arguing with trolls online? A carpet of leaves teems with color and life, an ocean of reds and browns. Don’t worry about the spiders. Dive right in."

artist: P C Vey

Tuesday, October 21, 2025

तिसरी चपाती खाण्याचे आपण का टाळू नये ! ...Saving Forex By Not Eating Third Chapati

W. H. Auden, 'Good-Bye To The Mezzogiorno', 1958:

"...though one cannot always

Remember exactly why one has been happy,
There is no forgetting that one was."

नुकतेच संपलेले, १९६५ साल हे, १९६२ साला नंतरच्या लगेचच झालेल्या युद्धामुळे, अतिशय खडतर होते ...

सोबत 'दीपावली' च्या जानेवारी १९६६ च्या अंकातील सरकारी जाहिरात पहा, जी सांगत आहे शक्यतो तिसरी चपाती खाऊ नका! .. आणि ते सांगायला किती कोलांट्या उड्या पहा "तिसरी चपाती खाण्याचे आपण का टाळू नये ! "!

ही भारताची, आमच्या बालपणाची अवस्था होती....

१९६० दशक: युद्धे, अन्नधान्य टंचाई

१९७० दशक: युद्ध, प्रचंड दुष्काळ , अन्नधान्य टंचाई , पेट्रोल चा भडका ,जीवघेणी महागाई , बेकारी

ह्या दोन दशकात आम्हा कनिष्ठ मध्यमवर्गीय लोकांची पूर्ण वाट लागली , लक्षात ठेवा जाहिरात दीपावली सारख्या किंचित महाग अंकात आहे ... १९८० दशकाच्या सुरवातीला आम्हाला जेमतेम पैसे पुरत होते ... कित्येक नातेवाईक आणि मित्रांची कुटुंबे आणखी वाईट अवस्थेत होती...

१९८० दशक: अनेक राज्यातील आतंकवाद, औधोगिक अशांतता, बेकारी ....

अशी माझ्या आयुष्यातील तीन दशके गेली ...