सूर्यफुलांच्या शय्येवर / निजलो एका वेश्येला घेऊन...How Van Gogh Lost Both The Ears!

(लक्षात असूद्या की रेगे एक व्यंगचित्रकार सुद्धा होते. त्यांची काही व्यंगचित्रे इथे पहा.)

दोन आत्मचरित्रे 

१ - व्हॅन गॉव

मी
       व्हॅन गॉव्...
 मी

सूर्यफुलांच्या शय्येवर
निजलो एका वेश्येला घेऊन
अन् दिला तिला
माझाच एक कान कापून ...
         ई S S S S
अखेर हिरव्यां सांवल्यांचा डोहांत
आत्महत्या केली मी
तिची मी
उन्हाची
पिवळीजर्द... विवस्त्र किंकाळी ऐकून
....
(ऑक्टोबर २८ १९५५, पृष्ठ ७४,  'अक्षरवेल', १९५७/ १९८६)

कलाकार: हॅरी ब्लिस
काय घडले होते २३ डिसेंबर १८८८ ला:

Maria Popova:

“…Gauguin laments that in the years since, he has been frequently bedeviled by the regret that he didn’t chase Van Gogh down and disarm him. Instead, he checked into a local hotel and went to bed, but he found himself so agitated that he couldn’t fall asleep until the small hours of the morning. Upon rising at half past seven, he headed into town, where he was met with an improbable scene:

“ Reaching the square, I saw a great crowd collected. Near our house there were some gendarmes and a little gentleman in a melon-shaped hat who was the superintendent of police.

This is what had happened.

 Van Gogh had gone back to the house and had immediately cut off his ear close to the head. He must have taken some time to stop the flow of blood, for the day after there were a lot of wet towels lying about on the flag-stones in the two lower rooms. The blood had stained the two rooms and the little stairway that led up to our bedroom.

 When he was in a condition to go out, with his head enveloped in a Basque beret which he had pulled far down, he went straight to a certain house where for want of a fellow-countrywoman one can pick up an acquaintance, and gave the manager his ear, carefully washed and placed in an envelope. “Here is a souvenir of me,” he said.”

That “certain house” was, of course, the brothel Van Gogh frequented, where he had found some of his models. After handing the madam his ear, he ran back home and went straight to sleep, shutting the blinds and setting a lamp on the table by the window. A crowd of townspeople gathered below within minutes, discomfited and abuzz with speculation about what had happened….”

तेंव्हा

"सूर्यफुलांच्या शय्येवर
निजलो एका वेश्येला घेऊन
अन् दिला तिला
माझाच एक कान कापून ..." हे असं काही बहुदा घडल नाही! अर्थात, १९५५ साली रेगेंना ही सगळी ऐतिहासिक पार्श्वभूमी माहिती नसेल.....

एक घटना,  दोन व्यंगचित्रे!

वाङ्मय शोभा १९३९-२०१९...Vangmay Shobha@80

 #वाङ्मयशोभा८०  #VangmayShobha80

ज्यात मराठीतील अनेक गाजलेल्या लेखकांनी (उदा: चिं वि जोशी, जी. ए कुलकर्णी) , कवींनी (उदा: सदानंद रेगे) , चित्रकारांनी (उदा: दलाल, मुळगावकर, गोडसे, सहस्रबुद्धे, सरवटे, फडणीस, श्याम जोशी) आपले कार्य प्रसिद्ध झालेले पहिले ते वाङ्मय शोभा ह्या महिन्यात ८० वर्षांचे झाले असते....

कलाकार : पद्मा सहस्त्रबुद्धे, वाङ्मय शोभा, मे १९६३

चित्रात अनेक पूर्वीच्या अंकांची मुखपृष्ठे दिसत आहेत. त्यातील दुसऱ्या रांगेतील सगळ्यात उजवीकडचे  उत्कृष्ट मुखपृष्ठ पद्मा सहस्रबुद्धे यांचेच आहे.

 

ता.क. अनेक मराठी मासिकांप्रमाणे, वाङ्मय शोभा, दुर्दैवाने,  केंव्हांच बंद झाले आहे. मी ते चालू आहे अशी कल्पना करून शीर्षक दिले

Mona Lisa Draws Leonardo da Vinci

#LeonardodaVinci500thDeathAnniversary

Today May 2 2019 is 500th death anniversary of Leonardo da Vinci

JENNIFER OUELLETTE:

"Leonardo da Vinci was fascinated by watery things. He spent hours in his lab and in the field observing the turbulent dynamics of water flowing in a river, carefully documenting its quirky behavior in his illustrated notebooks. He noticed the tiny swirling whirlpools, or vortices, that formed when boulders obstructed the water's path, and the bubbles that rose through the water in fizzy spirals, and connected those with similar eddies that formed in the air. His writings contain one of the earliest scientific descriptions of a water spout at the seashore, recorded with the title: "Of wind twists and eddies involving water." Five hundred years later, such close observation of common natural phenomena is a rarity for most of us, living in cities and suburbs, where nature is largely taken for granted and life moves in a hurry...." 

courtesy: Facebook page on Leonardo da Vinci

ना तो कारवाँ की तलाश है....Manna Dey@100

#MannaDey100 

Today May 1 2019 is 100th birth anniversary of Manna Dey

Barsaat Ki Raat, 1960

राधे , तुझा सैल अम्बाडा !....१९४८ सालचा सैल अंबाडा आणि संस्कृती रक्षक....Marathi Culture Vultures Circa 1948

या पोस्ट मधील इमेज मोठी करून जरूर वाचा.

१> त्यामधील डावीकडची मनमोहन यांची कविता तुफान लोकप्रिय झाली होती.

२> सप्टेंबर १९४८मध्ये ही कविता असलेल्या वाङ्मयशोभाच्या  १०,००० प्रती काढण्यात आल्या होत्या!(भारताची लोकसंख्या १९४७ साली ३३ कोटी होती, आज २०१९ साली १३४ कोटी. म्हणजे आज ४१,००० प्रती काढल्या सारखे आहे. त्याशिवाय त्यावेळी प्रौढ साक्षरता खूप कमी होती. आणि circulation libraries खूप होत्या त्यामुळे एक अंक अनेक लोकांपर्यंत पोचायचा. थोडक्यात,  हा सप्टेंबर १९४८ चा अंक फार मोठ्या प्रमाणात लोकांपर्यंत पोचला असेल. )

३> ही कविता संस्कृती रक्षकांना अश्लील वाटली होती!

ही कविता जर अश्लील असेल तर मर्ढेकर कसे पचणार होते या रक्षकांना? अशा प्रकारच्या रक्षकांमुळे २०व्या शतकातील सर्वश्रेष्ठ मराठी कवीचे जीवन कमी झाले.

(एका प्रश्न मनात येतो - साहित्यावर सेन्सॉर बोर्ड सुद्धा एके दिवशी येईल असे उपरोधाने लिहून झाल्यावर पुढे मर्ढेकरांवर अश्लीलतेचा खटला झाला तेंव्हा वाङ्मय शोभेने मर्ढेकरांची बाजू लावून धरली होती का? का र धों कर्व्यांसारखे ते मर्ढेकरांच्या अनाकलनीय अशा विरोधात होते?)

वाङ्मय शोभा, मार्च १९५०

कलाकार: रघुवीर मुळगावकर , वाङ्मय शोभा, नोव्हेंबर १९४८

माझा सांगाती ल्यूडवीग विटगेनस्टाईन...Really Clever Ludwig Wittgenstein@130

#LudwigWittgenstein130

Ludwig Wittgenstein:

“We feel that even when all possible scientific questions have been answered, the problems of life remain completely untouched.”

John Gray:

"The best book ever written by a philosopher on religion is William James’s The Varieties of Religious Experience (1902). Approaching faith in a pragmatic and empirical spirit, James – brother of the novelist Henry James – focuses on experiences rather than beliefs. Faith is a matter of how one lives, not a theory that can be verified or falsified. His book was much admired by Ludwig Wittgenstein, a deeply religious person who never subscribed to any religious belief."

 

"Something as ancient, as profound, as inexhaustibly rich as religion or religions can’t really be written off as an intellectual error by clever people. Most of these clever people are not that clever when compared with really clever people like Wittgenstein or Saint Augustine or Pascal — all philosophers of the past who seriously engaged the religious perspective."

.... आणि अशा 'Really Clever' विटगेनस्टाईन यांचे दर्शन 'अष्टदर्शने', २००३ ले: विंदा करंदीकर मध्ये नाही... डेव्हीड ह्यूम ,  जॉर्ज  सँटायाना  यांचे पण नाही.... धर्माचे महत्व गंभीरपणे मांडण्याचा प्रयत्न विंदांनी त्या पुस्तकात कुठेही केला नाहीये... तो केला असता तर विटगेनस्टाईन यांना त्यांना टाळताच आले नसते... फार अपुरे पुस्तक आहे ते आहे असे मला आता जास्त, जास्त  वाटू लागले आहे.

“Logicomix: An epic search for truth”, 2009  by Apostolos Doxiadis, Christos Papadimitriou

World Malaria Day ....Summer Camp is Hot...Many Blood Types

#WorldMalariaDay
 
World Malaria Day (WMD) is an international observance commemorated every year on 25 April and recognizes global efforts to control malaria.

डोस्टोव्हस्कीची भुते आणि एडवर्ड मंच आणि जी. ए. ....The Screams of Dostoevsky, Munch and GA

".... त्यांनी आपल्या पत्रांमधून शेक्सपिअरच्या शोकांतिका, डोस्टोव्हस्कीच्या Crime and Punishment आणि Brothers Karamazov या कादंबऱ्या आणि व्यासांचे महाभारत यांच्यासंबंधी लिहिताना या थोर लेखकांचा प्रचंड आवाका , मानवी जीवनात उलथापालथ करणाऱ्या situations चे त्यांनी केलेले वास्तव आणि भेदक चित्रण , नियतीच्या अस्तित्वाची त्यांना असलेली जाणीव आणि भीषण परिस्थितीत पराभूत होत असतानाही मनाने मोडून न पडणाऱ्या त्यांना असणारी अस्था (concern) - यामुळेच त्यांचे साहित्य श्रेष्ठ झाले , असे मनोमन वाटत असल्यासारखे लिहिले आहे...."
(पृष्ठ: चोवीस- पंचवीस, 'जी.एं.ची निवडक पत्रे: खंड १', १९९५)

The director of the Tretyakov Gallery, Zelfira Tregulova, noted that Munch essentially did for art what Dostoevsky did for literature: “He turned the human soul inside out and peered into the abyss and the vortex of passions that rip people apart, revealing the complexity of human nature.”

(Alexandra Guzeva , ‘How Dostoevsky influenced Edvard Munch’)

वरील दोन परिच्छेदात किती साम्य आहे ते पहा , म्हणजे जी. ए सुद्धा एडवर्ड मंच सारखे डोस्टोव्हस्कीचे कसे विद्यार्थी होते ते आपल्याला समजते. 

आता वरील लेखातील हा एक परिच्छेद पहा :

"Munch and Dostoevsky shared an artistic weakness for sick, poverty-stricken wenches. Another of Munch’s most famous paintings, The Sick Child, which prompted a hail of indignation from critics for its “incompleteness,” was a reflection of the artist’s grief over the death of his beloved sister from tuberculosis.

“I am not entirely sure why I became attached to her, perhaps because she was always ill... If she had been lame or hunchbacked as well, I think I would have loved her even more...” says Raskolnikov in Crime and Punishment."

आठवा जी.एंच्या कथेतील आजारी, गरीब माणसे (sick, poverty-stricken) आणि अत्यंत हृदयद्रावक असा त्यांच्या अनेक प्रियजनांचा (the death of his beloved) मृत्यू... 

National Gallery of Norway, Sputnik

ह्या चित्रातील गृहस्थ कोण?