But there is another, less circumstantial, way in which football might be as much about mortality as it is about doomed youth. Like the singing voice, like the body in dance, football is an activity which is human and organic to its core. There is something about the forbidding of the use of the hands, still less the intervention of a stick or racquet, which concentrates everything on the action of the body in motion. The foot, of its nature, cannot be in contact with the ball for more than a split second at a time. Almost all of a match, even for the most showy of players, is spent off the ball. At the same time, the scoring system, almost uniquely in sport (and to the complete frustration of a greedy consumer nation such as modern America), places significance on only a tiny number of successful events in a match. Yet there is nothing unexciting about a match won 1–0. What football enacts, then, is a set of short-lived sensations of fulfilment and release in the context of much longer passages of time which seem always to be leading towards something, but almost always do not. Bodies in time and space: that is all football is. The action is made up of the attempt of the human body to control time by its own intervention and, since it is quintessentially a team game, by interaction with other human bodies, in pursuit of an often seemingly impossible goal of perfection. “I have cried twice in my life watching a football player”, said Alessandro del Piero. Was he thinking of that quality of stealing time, of grace achieved for a transient moment, as the ugliness of life, or the clumsiness of the body, its mortality and morbidity, is for once forgotten? Football is hope against experience, desire against frustration, time captured while time is lost. Perhaps football is not an escape from life, it is like life after all.
JOHN HEILPERN:
I whistle, therefore I am.
That does not help me much, actually. It helps the referee. It helps us understand his confident, fallible power. But from the fan's point of view, the secular religion of football is all about mad, obsessive love and awesome bias, it is about irresistible skill and glory and, yes, a certain divine, beautiful transcendence. All the rest, according to the rewarding "Soccer and Philosophy," is thinking aloud enthusiastically. Or, put it this way:
"Gooooooooooooooooaaaaaaaalllllll!!!!!"
१९८६ साली मी नोसिल ह्या ठाणे बेलापूर रोडवरील कंपनीत मॅनेजमेंट ट्रेनी म्हणून काम करीत होतो आणि कंपनीने दिलेल्या ठाण्यातील एका जुन्या सोसायटीत - दमाणी इस्टेट मध्ये राहात होतो.
१९८६ साली जून महिन्यात मेक्सिको मध्ये फुटबॉल वर्ल्ड कप खेळला गेला.
माझ्या शेजारच्या फ्लॅट मध्ये माझ्या बरोबरची नोसिल मधली दोन मुले रहात होती - परमेस्वरन (परम) आणि नारायणन (नारायण).
त्यातील परम बरोबर माझे गुळपीठ चांगले जमले होते , आमच्या कित्येक आवडी निवडी सारख्या होत्या , तो कोलकता आणि आयआयटी खरगपूर मध्ये शिकलेला होता , त्यामुळे त्याचे सामान्यज्ञान उत्तम होते आणि खेळांचा तो प्रचंड शौकीन होता, त्याच्या तोंडात मुलीचे नाव सुद्धा नसे मात्र खेळ , त्यावरील पुस्तके, समालोचन , प्रत्यक्ष बघितलेल्या मॅचेस हेच असे , मला वाटे माझे अवांतर वाचन चांगले आहे पण परम माझा बाप होता!
टीव्ही (दूरदर्शन) मुंबई मध्ये तो पर्यंत चांगला स्थिरावला होता पण आमच्या कडे तो नव्हता. जसा वर्ल्ड कप जवळ यायला लागला तसा परम अस्वस्थ होऊ लागला , माझ्या मागे लागी आणि म्हणे आपण तिघे/दोघे मिळून तो घेऊ वगैरे. मला त्यात इंटरेस्ट नव्हता. शेवट परम एकटा जाऊन छोटा काळा पांढरा टीव्ही घेऊन आला.
त्याचे नोसिल मधील काम त्यावेळी शिफ्ट मध्ये गेले होते, त्यामहिन्यात तर मला वाटते बरेच दिवस त्याला रात्रपाळी होती. पायात केमिकल फॅक्टरीत घालायचे असतात तसे जाड बूट असत, कंपनी बस त्याला घरापासून काही अंतरावर सोडत असे....मला आठवते परम काही मॅचेस बघायला बस पासून घरापर्यंत पळत आला आहे ....ह्याला म्हणावे छंदावरचे प्रेम ...
तोच वर्ल्ड कप मॅराडोना ने गाजवला , शब्द सुद्धा कमी पडतात त्याबद्दल बोलायला , त्याच्या दोन्ही प्रसिद्ध मॅचेस आम्ही तिघांनी लाईव्ह पहिल्या आणि आजवर त्या विसरलो नाही.
पण माझ्या दृष्टीने परम ने सुद्धा तो कप गाजवला , त्याच्या उत्साहाने , त्याच्या खेळावरील प्रेमाने आणि त्याच्या उदारतेने.
१९७४ सालापासून मी वर्ल्ड कप follow करत आलोय , त्यावर्षी झालेल्या काही मॅचेसची झलक सिनेमा च्या आधी Indian Newsreel दाखवायचे त्यात पाहिली होती आणि वर्ल्ड कप मध्ये खेळण्याचा दर्जा काय असतो ते पाहिले होते.
अर्थात ते न्यूजरिल पुरते मर्यादित नव्हते , मी महाराष्ट्र टाइम्स मध्ये वर्ल्ड कप follow करत होतोच. गर्ड मुलर (Gerd Müller, १९४५-२०२१) काही दिवसात जगाचा हिरो झाला होता. तोच प्रकार नंतर १९८२ मध्ये पाओलो रॉसी बाबत झाला.
आजवर सगळ्यात जास्त आवडलेला वर्ल्ड कप जपान कोरिया मध्ये २००२ साली झालेला , ज्यादिवशी तो संपला , त्यावेळी माझा ८ वर्षांचा मुलगा ओकसाबोक्षी रडायला लागला, तो संपला म्हणून , तो आज फुटबॉलचा मोठा फॅन आहे.
त्याने, जयने २०१८ साली फेसबुकवर हे लिहले :
Friday’s Portugal vs Spain was the first ever World Cup match that my father and I didn’t watch together. Neither did I get to hear his usual taunts regarding Spain or Ronaldo, nor could I retort seeing as both of them played out of their skin !
It’s a tradition that began in 2002, when we watched Ronaldo Luis Nazario de Lima single handedly destroy the Germans and take Brazil to glory for a record 5th time (To this date that remains my favourite world cup, since we also had very favourable broadcast timing in India, owing to the World cup being hosted in Japan and South Korea ). This is where Oliver Kahn fluffed his lines similar to David de Gea the other day, so I guess DDG has a great career ahead of him too !
My father and I also used to play football in the house using a tennis ball or a koosh ball made by my mum, and it used to be a lot of fun, till the time I broke a glass door of a cabinet .
But the memory that sticks out for me was the aftermath of World Cup 2002. My father came to tuck me in for the night but instead found me crying inconsolably. Upon asking, I told him that it made me sad that the World Cup had ended. At the time I was 8 and nowhere close to appreciating the sport for what it is, but this was the magic of the World Cup and the spirit instilled in me by my father.
On Father’s Day, I can think of no better memory to acknowledge that spark for football that he set up, which has now turned into a full blown inferno
